Lạ mà hay: Giống gừng hoang “thơm" mùi bọ xít, củ đỏ như son, bán 500 ngàn/kg

Ông Lương Đình Hiển là một trong những hộ đầu tiên thực hiện mô hình trồng gừng núi đá bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào ở huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn. Đến nay mô hình này đã và đang bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế cao. Ông Hiển trồng giống gừng hoang “thơm” mùi bọ xít và bán với giá 500 ngàn đồng/kg.

Dân Việt đến thăm mô hình trồng gừng “thơm” mùi bọ xítcủa ông Lương Đình Hiển (SN 1962) ở thôn Bó Luông, xã Đồng Ý, huyện Bắc Sơn (Lạng Sơn) khi ông đang tất bật với công việc tưới nước cho khu vườntrồng gừng núi đá. Ông Hiển cho biết: Gừng núi đá vốn là loài cây mọc hoang dại tại các vùng núi cao. Củ gừng núi đá có hương vị đặc biệt, mùi thơm rất đặc trưng không thể lẫn với những loại gừng khác.

Hiện khu vườn của ông Hiển đang có hơn 500 chậu gừng núi đá có giá trị kinh tế.
Hiện khu vườn của ông Hiển đang có hơn 500 chậu gừng núi đá có giá trị kinh tế.

“Chỉ cần chạm nhẹ vào lá thôi cũng đã ngửi thấy mùi thơm đặc trưng của loại gừng này. Hay như chỉ cần vài lá gừng cũng đủ để làm gia vị cho 1 món ăn thơm ngon. Ban đầu chẳng ai nghĩ cây này ăn được vì nó có mùi giống y hệt mùi bọ xít. Nhưng khi ăn thì nó lại có mùi thơm đặc biệt, nhiều người ban đầu “chê” nhưng sau lại xin bằng được cây giống mang về trồng…”, ông Hiển cười hà hà sảng khoái chia sẻ thông tin với PV Dân Việt.

Ông Hiển cho biết, cây gừng núi đá có thể sử dụng hết tất cả các bộ phận để làm gia vị thơm đặc trưng. Thời gian tới ông Hiển dự định sẽ tăng thêm 1.000 chậu gừng núi đá.
Ông Hiển cho biết, cây gừng núi đá có thể sử dụng hết tất cả các bộ phận để làm gia vị thơm đặc trưng. Thời gian tới ông Hiển dự định sẽ tăng thêm 1.000 chậu gừng núi đá.

Trao đổi với PV Dân Việt, ông Hiểncho biết: Năm 2016, gia đình ông mạnh dạn triển khai và được Sở Khoa học công nghệ (KH&CN) tỉnh hỗ trợ 500 gốc, hướng dẫn kỹ thuật, phương pháp trồng phù hợp. Sau một thời gian trồng và chăm sóc, ông nhận thấy cây gừng núi đáphát triển tốt, phù hợp với điều kiện khí hậu địa phương. Lúc này, ông tính mở rộng thêm diện tích lên 1.000 khóm nhưng lạikhan hiếm về cây giống nên ông đã tự chủ động tách chậu để nhân giống.

“Mộtchậu (1 khóm) gừng núi đátôi chia đôi làm 2 cây giống tương đương với 2 chậu. Nhưng với phương pháp này, tỷ lệ cây sống rất thấp, nhiều cây bị chết…”, ông Hiển nói.

Hiện nay, gừng núi đá trong thiên nhiên ngày càng khan hiếm, người dân đi cả buổi cũng chỉ tìm được 1 – 2 gốc, khoảng 1 – 2 lạng củ, thậm chí về tay không. Mỗi dịp Tết Nguyên đán, giá gừng núiđá khá đắt, dao động từ 700.000 – 1 triệu đồng/kg. Trong khi đó, giá gừng thông thường chỉ khoảng 20.000 đồng/kg. Cũng chính vì vậy mà cây giống gừng núi đá nuôi cấy mô có giá thành khá cao, khoảng 15.000 đồng/cây bé đạt tiêu chuẩn cây giống.

Củ gừng núi đá khá nhỏ và có màu đỏ như son, thường được giã nhỏ làm gia vị cho các món lạp xưởng, giò chả...
Củ gừng núi đá khá nhỏ và có màu đỏ như son, thường được giã nhỏ làm gia vị cho các món lạp xưởng, giò chả…

Theo ông Hiển, ôngtận dụng sân vườn và trồng trong chậu, vừa không không tốn diện tích, vừa không tốn nhiều thời gian chăm sóc nhưng cây gừng núi đá vẫnsinh trưởng và phát triển tốt. Sau 1 năm, cây gừng núiđá đã có thể cho thu hoạch. Tùy vào kích thước to, nhỏ mà có giá bán khác nhau, dao độngtừ 100.000 – 250.000 đồng/chậu.

Ông Hiển chia sẻ với PV Dân Việt: “Trước đây, một số gia đình đưa cây gừng núi đá về trồng trong vườn nhà theo kinh nghiệm truyền thống nên năng suất chưa cao. Gừng núi đá tự nhiên thường ít khi ra hoa, số chồi nằm ở củ không nhiều. Nhưng khi trồng bằng giống nuôi cấy mô, cây có tỷ lệ sống rất cao. Chỉ cần chăm sóc tốt là sau khoảng 5-7 tháng,một cây bố mẹ ban đầu có thể đẻ thêm 5-6 thân”.

Gừng núi đá được trồng trong các chậu nhựa nên rất tiết kiệm diện tích.
Gừng núi đá được trồng trong các chậu nhựa nên rất tiết kiệm diện tích.

Đặc biệt, nếu như cây gừng núi đá trồng tự nhiên có chiều cao 60cm thì gừng cấy mô sau 2 năm chỉ cao khoảng 15cm nên rất tiết kiệm diện tích. “Với diện tích hiện có, trước đây tôi chỉ trồng được số cây rất ít, nhưng từ khi trồng giống gừng nuôi cấy mô tế bào, năng suất và sản lượng đều tăng lên nhiều”, ông Hiển cho hay.

Theo kinh nghiệm, ông Hiển cho biết: Từ đầu năm đến nayông mới bán hơn 50 chậu gừng núi đá. Trung bình 3 chậu thu được nửa cân củ bán với giá 500.000 đồng/kg, khách hàng chủ yếu ở địa bàn Lạng Sơn,Thái Nguyên, Bắc Giang… “Có khách hàng muốn mua lại toàn bộ hơn 500 chậu gừng núi đá nhưng tôi nói giá 200 nghìn/chậu vì những chậu gừng này đều đang phát triển rất tốt, cây xanh và nhiều nhánh.”

Ông Hiển thường xuyên kiểm tra bệnh nấm trên cây và phun tưới nước thường xuyên.
Ông Hiển thường xuyên kiểm tra bệnh nấm trên cây và phun tưới nước thường xuyên.

Nhận thấy hiệu quả kinh tế từ cây gừng núi đá nên nhiều hộ gia đình cũng bắt đầu trồng giống cây này,nâng cao thu nhập. Qua đó mở ra hướng phát triển kinh tế mới, từng bước xóa đói giảm nghèo, góp phần xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã.

Củ gừng núiđá thường được người dân giã, vắt lấy nước làm phụ gia bảo quản để thực phẩm được tươi lâu. Đặc biệt các món ăn truyền thống của người miền núi như lạp xưởng, thịt nướng sẽ rất thơm ngon nếu có gia vị là gừng núiđá. Bên cạnh đó, gừng núi đá còn được làm thành tinh bột dùng trong chế biến và là loại dược liệu quý có tính kháng sinh cao, dùng chữa các bệnh viêm nhiễm, xương khớp, bệnh tim mạch… Do những đặc tính nói trên, cây gừng núi đátrong tự nhiên bị khai thác ồ ạt đến cạn kiệt. Để tìm được gừng núiđá, người ta phải bỏ nhiều công sức đi tìm và khai thác, nhưng cũng không tìm được số lượng lớn.