Màn 'hỏi xoáy đáp xoay' với Thủ tướng Đức

Giữa tuần trước, lần đầu trong lịch sử quốc hội Đức diễn ra phiên chất vấn hỏi đáp kéo dài một giờ giữa 709 nghị sỹ với Thủ tướng Angela Merkel.

Tính chất chất vấn có thể hình dung như một cuộc thi trắc nghiệm, trong đó giám khảo là các nghị sỹ, thí sinh là thủ tướng. Nhưng màn chất vấn này không giới hạn phạm vi. Thời gian lại quá ngắn, và không được hỏi tiếp hay hỏi lại, nên cả hai phía không có cơ hội sửa sai.

Điều thú vị là toàn bộ diễn tiến cuộc hỏi đáp trên được truyền thông đưa tin rộng rãi và đặc biệt các trang mạng Đức thu hoạch được vô số ý kiến bình luận đối với cả cá nhân người hỏi lẫn thủ tướng, bình phẩm từng câu nói theo cách hiểu của từng người.

Cuộc hỏi đáp cũng đã trở thành sân diễn cho cả nước Đức xem, đem lại lợi ích ưu việt lớn nhất cho người dân về mặt chính trị. Họ thực sự biết được lá phiếu của họ dành cho ai có xứng đáng hay không, để hành động thích ứng cho kỳ bầu cử tới.

Bà Angela Merkel (giữa)
Bà Angela Merkel (giữa)

Tới nay mới chỉ có Chính phủ Anh thực hiện như một truyền thống cách mạng từ năm 1961, tiếp đó Pháp và Tây Ban Nha.

Thực ra từ lâu Quốc hội Đức đã cố gắng cải cách luật về chất vấn trên nghị trường. Trong thoả thuận thành lập chính phủ liên minh đầu nhiệm kỳ này, hai đảng Union và SPD cũng đã nhất trí cần đổi mới cung cách chất vấn Chính phủ, trong đó Thủ tướng có thể bị chất vấn trách nhiệm cá nhân 3 lần trong năm.

Ý tưởng cải cách chất vấn trên đến từ phe đối lập gồm đảng Xanh và đảng FDP đề xuất, nhằm tăng quyền và tạo điều kiện tự do cho các nghị sỹ nhiều hơn trong chất vấn.

Dưới đây là nội dung cuộc hỏi đáp của các nghị sĩ quốc hội Đức với bà Merkel.

12h35, ông Hansjörg Müller thuộc đảng AfD: Bà sẽ đi tiếp con đường đặc biệt liên minh với Mỹ?

Bà Merkel: Tôi ủng hộ nói chuyện với Nga, để ý đến những điểm khác biệt. Quan trọng là đối thoại.

12h45, Anja Weisgerber, Nghị sỹ đảng CSU: Chúng ta xử sự với các nước G7 trong việc Mỹ rút khỏi Hiệp định Khí hậu Paris như thế nào?

Bà Merkel: Đó là một nhiệm vụ khổng lồ để cứu Hiệp định này. Một hiệp định quan trọng cho cuộc sống tồn tại trên hành tinh.

12h48, Anton Hofreiter, đảng Xanh Grüne: Tại sao bà lại từ chối đưa hiệp định khí hậu vào các hiệp định thương mại trong tương lai?

Bà Merkel: Đứng trước nguy cơ thuế hải quan Mỹ đe dọa, vì lợi ích của Đức không nhất thiết tất cả phải khớp với nhau. Phải tiếp tục giữ quan hệ với Mỹ, để qua đó đặt ra đòi hỏi bảo vệ khí hậu.

12h50, đảng AfD cáo buộc Thủ tướng từ bỏ con đường liên minh với Mỹ bằng cách quan hệ với Nga.

Bà Merkel không trả lời trực tiếp mà đưa ra dẫn chứng về cuộc trao đổi song phương kỹ lưỡng với Putin về tất cả mọi vấn đề đặt ra, tại Sochi hồi tháng 5: Tôi ủng hộ đối thoại với Nga, đặc biệt chú ý về những khác biệt. Đối thoại luôn quan trọng.

12h53, Rolf Mützenich, đảng SPD: Có phải bà nói chuyện với ông Trump về Đại sứ của Mỹ ở Đức Richard Grenell.

Bà Merkel: Tôi không muốn bình luận.

12h59, Michael Theurer, đảng FDP: Bà có cho thay đổi chính sách với một nước Trung Quốc đang bung ra thế giới là cần thiết?

Nghị sỹ Mützenich: Bà có khai thác cơ hội ngoài lề Hội nghị Thượng đỉnh G7 để nói chuyện với Đại sứ Mỹ Grenell không?

Bà Merkel: Tôi không muốn bình luận về Đại sứ Grenell, nhưng dĩ nhiên nói chuyện với ông Trump về Iran, hải quan. Trong cuộc gặp gỡ bộ trưởng 2 nước Đức, Pháp, tất cả các vấn đề liên quan đều được đề cập. Tất cả các cuộc trao đổi phải diễn ra ở Liên minh châu Âu (EU) chứ không phải ở G7.

13h00, AfD cáo buộc bà Merkel phải chịu trách nhiệm cho các vụ việc liên quan tới người Hồi giáo, những vụ đâm chém, hiếp d..âm xảy ra ở Đức. Họ đặt câu hỏi bao giờ bà Merkel rút ra được phần trách nhiệm của mình mà bà đã từng tuyên thệ khi nhậm chức? Bao giờ thì bà từ chức?

Bà Merkel lý giải chính sách tỵ nạn hoàn toàn hợp pháp của mình đưa ra từ năm 2015. Bà lên tiếng bảo vệ các nhân viên làm việc tại Cơ quan Tỵ nạn Liên bang vốn đang bị dư luận chỉ trích gay gắt. Bà khẳng định, trong tình huống bất khả kháng về vấn đề nhân đạo, nước Đức đã xử lý rất có trách nhiệm. Đó là một thành tích lớn.

13h10, Caren Lay, đảng Linken: Bao giờ thì bà chặn đứng được giá thuê nhà thay đổi hỗn loạn hiện nay?

Bà Merkel: Chúng ta cần nhiều đất xây dựng hơn, thủ tục nhanh hơn và quyền được cung cấp thông tin về nhà đất nhanh hơn cho người thuê nhà. Chúng ta phải đạt được 1,5 triệu căn hộ giá thuê phải chăng. Đó là một tham vọng, nhưng chúng ta sẽ làm tất cả để đạt được.

13h17, Katrin Göring-Eckardt, đảng Xanh: Tôi hoàn toàn không muốn tự vẽ huyễn hoặc mình, nếu giá như ông Weise (Cựu giám đốc cơ quan nhập cư và tị nạn Bamf) đặt công việc của ông trên căn cứ mới, chúng ta có thể đã vượt qua được dòng người tỵ nạn nhập cư như thế nào?

Bà Merkel lên tiếng bảo vệ cho cựu giám đốc Bamf.  

13h23, Jan Korte, đảng Linken: Bà có nghĩ rằng chính sách của bà làm vui lòng những người lao động dạng chuyển giao (thuê lao động rồi giao lại cho công ty khác sử dung)?

Bà Merkel: Lao động chuyển giao đúng và quan trọng. Luật lương tối thiểu đã giúp đỡ họ. Trợ cấp cho trẻ em đã được nâng cao nhiều, mà ngân sách không bị nợ thêm.

13h26, Steffi Lemke, đảng Xanh Grüne: Bà muốn làm gì để chống lại áp lực rác túi nhựa đầy sông hồ biển?

Bà Merkel: Thuế túi nhựa chưa thuyết phục được tôi. Nhưng tôi nghĩ rằng, chúng ta phải xử lý.

13h27, Leif-Erik Holm, đảng AfD: Bà có miễn trừ quy phạm EU không chịu trách nhiệm đối với nợ của từng nước thành viên, nếu như Ý rơi vào khủng hoảng nợ quốc gia?

Bà Merkel: Tôi sẽ trao đổi với chính phủ mới của Ý và đòi họ hành động theo tinh thần của EU. 

13h31, Stephan Thomae, đảng FDP: Bà đã được ông Weise, cựu Giám đốc Bamf, báo cáo về quy trình thực hiện ở Bamf chưa?  

Bà Merkel: Tôi đã trao đổi với ông Weise vô số lần và yêu cầu báo cáo cho chúng tôi tất cả mọi thiếu sót. Vì vậy chúng tôi đã đạt được những gì và chúng tôi đã đạt.

13h35, Chủ tịch quốc hội kết thúc cuộc hỏi đáp.

Bà Merkel: Đáng tiếc là cuộc hỏi đáp đã kết thúc. Tôi sẽ trở lại lần tới.

TS. Nguyễn Sỹ Phương(Từ CHLB Đức)