Ngày này năm xưa: Đức đả bại Nga, xoay chuyển thế chiến

Trận chiến Tannenberg năm 1914 đã mang lại chiến thắng kinh điển cho quân đội trước Nga, góp phần thay đổi cục diện Thế chiến 1.

Diễn ra từ 26 đến 30/8/1914, trận chiến Tannenberg giúp Đức thoát khỏi sự vây hãm của Nga tại mặt trận phía Đông, gần Allenstein, Đông Phổ thuộc Đế quốc Đức, nằm sát biên giới Nga.

Tù binh Nga sau trận Tennenberg.
Tù binh Nga sau trận Tennenberg.

Ngày 1/8/1914, Đế quốc Đức tuyên chiến với Đế quốc Nga, chính thức tham gia Thế chiến 1. Theo kế hoạch do Bá tước Alfred von Schliffen vạch ra, Đức dự định kết thúc sớm chiến tranh bằng cách đánh bại Pháp trong 4-6 tuần, rồi chuyển sang mặt trận phía Đông đánh bại Nga.

Tuy nhiên, kế hoạch này không diễn ra như dự tính vì cả hai giả thuyết nền tảng của nó là người Anh không can dự cuộc chiến sớm và quân Nga không kịp tổng động viên đều sai lầm.

Tuy vậy, do kế hoạch Schliffen xác định Nga là mối đe dọa tiềm tàng nên Đức quyết định điều tập đoàn quân số 8 phòng thủ tại Đông Phổ.

Sớm 26/8, Nga tấn công Đông Phổ với tập đoàn quân số 1 và số 2 có ưu thế vượt trội so với tập đoàn quân số 8 của Đức. Nhưng do chỉ huy yếu kém và thiếu sự hiệp đồng tác chiến, quân Nga bị đối phương lợi dụng triệt để nhược điểm.

Quân Nga tháo chạy sau trận chiến Tennenberg.
Quân Nga tháo chạy sau trận chiến Tennenberg.

Kết quả là hai cánh sườn của tập đoàn quân số 2 của Nga lần lượt bị bẻ gãy và bị siết chặt vòng vây dẫn tới bị tiêu diệt. Kết thúc trận đánh, quân đội Đức giành được chiến thắng huy hoàng, giành lại ưu thế ở Mặt trận phía Đông sau thất bại tại Gumbinnen.

Quân Nga đại bại đến độ Tướng Nga Alexander Samsonov phải tự tử, và Nga gần như kiệt sức. Quân Nga có 95.000 người bị bắt làm tù binh, 30.000 người chết và bị thương, 10.000 người may mắn thoát được chủ yếu nhờ các đợt rút quân ở hai cánh.

Phía quân Đức thương vong 20.00 người nhưng lấy được của Nga 500 khẩu pháo.

Alexander Samsonov, chỉ huy tập đoàn quân số 2 Nga
Alexander Samsonov, chỉ huy tập đoàn quân số 2 Nga

Tập đoàn quân số 2 của Nga coi như bị xóa sổ. Lúc này, quân Đức chỉ còn phải đối đầu với tập đoàn quân số 1 của Nga và trong một loạt trận đánh sau đó, quân Nga đại bại buộc phải bỏ chạy về nước.

Đây là một chiến thắng đáng nhớ trong nền quân sự Đức, là một trong những thắng lợi quyết định nhất trong nền quân sự thế giới.

Tổng chỉ huy quân đội Đức ở Mặt trận phía Đông Paul von Hindenburg (trái) và Tham mưu trưởng Erich Ludendorff.
Tổng chỉ huy quân đội Đức ở Mặt trận phía Đông Paul von Hindenburg (trái) và Tham mưu trưởng Erich Ludendorff.

Trận Tannenberg được coi là chiến thắng rõ ràng duy nhất của Hoàng đế Đức Wilhelm II trong một trận đánh không bị tiêu hao quân lực. Nó tạo nên huyền thoại về sức mạnh của dân tộc Đức, là mục tiêu cho những tuyên truyền của Cộng hòa Weimar và Đức Quốc xã sau này.

Tuy nhiên, chiến thắng tại Tannenberg không thể cứu vãn thất bại của kế hoạch Schliffen, bởi ít ngày sau đó tại mặt trận phía Tây, quân đội Đế quốc Đức bị liên quân Anh – Pháp đánh bại trong trận sông Marne lần 1 từ ngày 5 đến 13/9 cùng năm.

Thanh Hảo