Nữ đại gia đứng sau bê bối vắc-xin rởm rúng động TQ

Sự kiện công ty Khoa học kỹ thuật sinh học Trường Sinh, Cát Lâm sản xuất và tiêu thụ vắc-xin không đủ tiêu chuẩn đang gây phẫn nộ khắp Trung Quốc.

Chủ tịch Tập Cận Bình đang ở thăm Nam Phi cũng lên tiếng yêu cầu “điều tra đến cùng, nghiêm túc truy cứu trách nhiệm”. Báo chí Trung Quốc tới tấp đăng bài phanh phui những sự thật kinh hoàng về vụ việc, đòi nghiêm trị công ty và những cá nhân vi phạm trong sản xuất, tiêu thụ, giám sát, quản lý sản phẩm vắc-xin “rởm”, gây “họa quốc ương dân”.

Cao Tuấn Phương, bà chủ công ty Trường Sinh.
Cao Tuấn Phương, bà chủ công ty Trường Sinh.

Chiều ngày 23/7, công an Tân Khu, thành phố Trường Xuân, Cát Lâm đã ra quyết định điều tra vụ án “vi phạm quy định sản xuất vắc-xin phòng ngừa bệnh chó dại” và bắt giam Chủ tịch công ty Trường Sinh Cao Tuấn Phương và 4 quan chức lãnh đạo cao cấp của công ty này.

Ngoài việc bị điều tra, công ty Trường Sinh bị đình chỉ sản xuất, ngưng giao dịch cổ phiếu trên sàn chứng khoán sau khi mất giá liên tục. 

Truyền thông bắt đầu phanh phui các bí mật về gia tộc họ Cao và con đường làm giàu bất chấp tính mạng trẻ em của bà Phương và những kẻ liên đới.

Gia đình bà Cao Tuấn Phương hiện đang nắm những vị trí chủ chốt trong ban lãnh đạo công ty Trường Sinh. Phương một mình giữ 5 chức vụ quan trọng, gồm cả Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc tài chính… Ngoài ra, chồng bà ta là Trương Hữu Khuê và con trai Trương Nhữ Hào đều là Phó tổng giám đốc. Hai em gái chồng nằm trong ban lãnh đạo công ty.

Tổng cộng gia đình này nắm giữ tới 36,66% cổ phần của công ty. Năm 2017, nhà họ Cao đã có tên trong danh sách 400 người giàu nhất Trung Quốc của Forbes.

Sinh năm 1954, bà Cao Tuấn Phương là kỹ sư kinh tế, kế toán viên cao cấp, có bằng Thạc sỹ kinh tế. Trước khi công ty Trường Sinh thành lập tháng 8/1992, Phương là Trưởng phòng Tài vụ Sở nghiên cứu Trường Xuân. Khi công ty này thành lập, Phương trở thành Phó Tổng giám đốc, từ 1993 là Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc. Phương hiện là người đứng thứ 820 trong danh sách 1000 người giàu nhất năm 2017.

15 năm trước, công ty Khoa học kỹ thuật sinh học Trường Sinh còn là công ty con của Công ty Khoa học kỹ thuật cao Trường Xuân (gọi tắt là Trường Xuân Cao tân). Năm 2003, khi Trường Xuân Cao tân bán 59,66% cổ phiếu của công ty Trường Sinh, Cao Tuấn Phương đã mua gom được 17,34 triệu trong tổng số 29,84 triệu cổ phiếu với giá chỉ 2,4 NDT/cổ phiếu, khiến bà ta nắm trong tay 34,68% cổ phần của Công ty Trường Sinh.

Do tỷ lệ lợi nhuận trong kinh doanh của Trường Sinh rất cao nên khi đó đã bị nghi ngờ có điều khuất tất trong vụ mua bán này.

Khi Phương mới nắm giữ Trường Sinh, tổng giá trị tài sản công ty mới có 120 triệu NDT. Năm 2015, khi lên sàn chứng khoán tổng tài sản đã lên tới 5,5 tỷ NDT. Cho đến năm 2006, Công ty Khoa học kỹ thuật cao Trường Sinh đã triệt để tư nhân hóa, lợi nhuận tăng vọt, đến quý 1 năm 2018 này tỷ lệ lợi nhuận đã tới 91,59% (tức là cứ bán ra 100 NDT sản phẩm thì được lãi tới 91,59 tệ), vượt xa các doanh nghiệp khác cùng ngành.

Mức tăng tỷ lệ lãi ròng của Trường Sinh nhanh một cách đáng kinh ngạc, từ 77,67% (năm 2015), 79,06% (năm2016), 86,55% (năm 2017) rồi vọt lên 91,59% (quý 1/2018).

Bà Cao Tuấn Phương (phải) tại một hội nghị. 
Bà Cao Tuấn Phương (phải) tại một hội nghị. 

Trong số các sản phẩm vắc-xin mà công ty Trường Sinh sản xuất và tiêu thụ, vắc-xin ngừa bệnh dại và thủy đậu đứng thứ 2 cả nước. Năm ngoái, công ty được phép sản xuất và bán 3,55 triệu liều vắc-xin ngừa bệnh dại và 3,6 triệu liều vắc-xin ngừa thủy đậu. Theo báo cáo năm của công ty, trong 6 năm qua, Trường Sinh đã bán ra thị trường hơn 110 triệu liều vắc-xin, qua đó kiếm được 1 tỷ 750 triệu NDT tiền lãi.

Số vắc-xin do Trường Sinh sản xuất ra được bán cho các Trung tâm phòng chống và khống chế bệnh dịch, các trạm phòng dịch sau đó được tiêm chủng cho dân chúng, chủ yếu là trẻ em.

Báo cáo của công ty cũng thể hiện, trong 6 năm qua, Trường Sinh đã chi tới 1 tỷ 263 triệu NDT cho việc tiếp thị, quảng cáo sản phẩm, riêng năm 2017 đã chi 583 triệu, trong đó mức độ tăng chi phí dịch vụ tiếp thị cao khủng khiếp. Thực tế, chi phí “dịch vụ tiếp thị” đều được dùng để “đánh thông” các khâu quản lý, kiểm định, các mối tiêu thụ.

Lịch sử phát triển của Trường Sinh và làm giàu của Cao Tuấn Phương gắn liền với các vụ bê bối về vắc-xin. Đáng chú ý, tháng 3/2016, cảnh sát Sơn Đông phát hiện, phá vỡ vụ án tiêu thụ vắc-xin phi pháp trị giá 570 triệu NDT. Các liều vắc-xin dùng cho người lớn không được bảo quản lạnh theo quy định đã được vận chuyển tiêu thụ tới 24 tỉnh, thành cả nước. Song, Trường Sinh vẫn bình an.

Ngày 15/7/2018, Cục Giám sát quản lý dược phẩm quốc gia thông báo, công ty Trường Sinh có vấn đề nghiêm trọng  trong việc làm giả các hồ sơ, văn bản trong quá trình sản xuất vắc-xin ngừa bệnh đại đông lạnh dùng cho người.

Ngày 20/7, Cục Giám sát quản lý dược phẩm Cát Lâm thông báo xử phạt Trường Sinh hơn 3,44 triệu NDT vì sản xuất và tiêu thụ lô 252.600 liều vắc-xin “3 trong 1” (phòng ngừa các bệnh ho gà, uốn ván và bạch hầu) chất lượng không đạt tiêu chuẩn tới tỉnh Sơn Đông, hơn 250 ngàn trẻ từ 6 tuần tới 3 tháng tuổi đã bị tiêm loại vắc-xin có thể gây ảnh hưởng đến hệ thống miến dịch này.

Điều đáng nói là vụ việc này đã bị cơ quan giám sát quản lý dược phẩm phát hiện, điều tra từ tháng 10/2017 nhưng nó không được đề cập đến trong báo cáo năm 2017. Mặc dù công ty Trường Sinh nói đã cho phân xưởng sản xuất lô vắc-xin đó ngừng hoạt động, nhưng hiện vẫn chưa rõ thực hư như thế nào.

Ngô Tuyết