Tỏi Sơn La treo lủng lẳng hai bên đường, nông dân hút khách tới mua

Chợ tỏi nằm ven Quốc lộ 6, ngay dưới chân đèo Chiềng Đông thuộc bản Chai (xã Chiềng Đông, huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La). Nét đặc biệt của chợ này là người bán hàng đều là bà con dân tộc Thái với hàng hóa chủ yếu là những củ tỏi do chính bàn tay họ tự làm ra và tỏi được bán quanh năm.

Không tấp nập nhộn nhịp, hàng hóa đadạng như những khu chợ nơi phố xá đông người,ởđây, tỏi là mặt hàng chính và được bán quanh năm. Ngoài ra, còn có một số loại nông sản khác mang đặc trưng của người Thái như: Tương thối, chẳm chéo, măng ớt… nhưng hàng hóa chủ yếu vẫn làtỏi. Bà con tự dựng những túp lều nhỏ bằng tre, nứa làm chỗ bán hàng, nhà nào cẩn thận hơn thìdựng được cáilều bằng gỗ.

Theo bà con ở đây, trước đây, củ hành, củ tỏi hay nông sản bà con làm ra để phục vụ sinh hoạt gia đình là chủ yếu, chứ có buôn bán gì, làm ra bao nhiêu là cất cả trong nhà ăn dần vậy thôi. Bây giờ thì khác, không chỉ củ hành củ tỏi mà cả mớ rau, cân thịt do bà con làm ra đều có thể thành tiền. Mới đầu chỉ có vài hộ buôn bán, rồicàng ngày càng đông, hiện khoảng hơn 30 hộ chuyên bán tỏi ở đây. Có thể thấy rằng, từ nếp sốngtự cung tự cấp, giờ củ tỏi đã xuống đến chợ, đây là một sự thay đổi lớn trong cách nghĩ, cách làm của bà con sản xuất nông nghiệp.

Chị Hoàng Thị Hùng làngười bán tỏi, cho biết: Từ trước đến nay, gia đình tôilàm ruộng trồng lúa, cả năm chỉ làm một vụ. Giờ thì không thế nữa, gặt lúa xong là chuyển sang trồng tỏi, mỗi vụ thu hoạch gia đình thu được 2 – 3 tấn tỏi. Cũng trên diện tích đất trồng lúa ấy, giờ cho thu nhập gấp ba lần. Từ ngày gia đình có tỏi tươi, tỏi khô, gia đình tôidựng một cái lều ngay bên đường, sát cổng nhàđể bán tỏi cho thuận tiện.

Còn chị Hoàng Thị Vân người phụ nữ Thái bản Chai, cùng xã Chiềng Đông,chia sẻ: Nghề bán tỏi cũng như nghề đi câu, ngày được ngày không, bởi nó phụ thuộc vào lượng khách qua đường. Tỏi bán chạy nhất vẫn là vào những ngày cuối tuần và ngày lễ, những ngày này lượng khách đi lại đông và mua nhiều hơn, chủ yếu là khách ở các tỉnh dưới xuôi lên thích mua về làm quà vì tỏi Chiềng Đông vừa rẻ vừa ngon.

Sau mỗi vụ thu hoạch lúa mùa,vào khoảng tháng 11 hàng năm, bà con bắt đầu chuyển sang trồng tỏi.Chỉ sau 3 – 4 tháng, tỏi đãcho thu hoạch. Tỏi trồng nơi đâyrất thích hợp với khí hậu và chất đất nên củ to và cóhàm lượng tinh dầu nhiều.

Đặc biệt là tỏi ở đây chủ yếu bán bằng bó, mỗi bó khoảng 1kg và giá bán từ 50.000 đồng – 70.000 đồng/bó tỏi khô, còn tỏi tươi giá từ 30.000 đồng – 40.000 đồng/bó tùy loại. Hiện có 4 loại tỏi là tỏi tía, tỏi gió, tỏi cô đơn, tỏi đen; mỗi loại tỏi có một loại giá khác nhau.

Đối với tỏi cô đơn rất được nhiều khách hàng ưu thích, bởi loại tỏi này có tác dụng rất tốt cho sức khỏe, giá cao nhưng vẫn có nhiều người mua.